ĐỪNG THỜ Ơ VỚI TRẦM CẢM SAU SINH

Trầm cảm sau sinh là thuật ngữ mô tả hàng loạt các biến đổi về thể chất, tinh thần, cảm xúc mà người mẹ sẽ trải qua sau khi sinh con.

Cụ thể, những thay đổi về mặt hóa học bao gồm sự giảm đột ngột nồng độ các hooc mon sau sinh. Ngoài ra, những biến đổi về mặt tâm lý và xã hội xảy ra sau sinh cũng làm tăng nguy cơ trầm cảm ở các bà mẹ. Tin vui là trầm cảm sau sinh có thể được điều trị bằng thuốc và nhờ vào tư vấn tâm lý nếu được phát hiện và điều trị sớm.

I. Những triệu chứng trầm cảm sau sinh từ nhẹ đến nặng:

Triệu chứng ban đầu của trầm cảm sau sinh tương tự những biểu hiện bình thường của các mẹ sau sinh. Cụ thể: thay đổi khẩu vị, mệt mỏi quá mức, giảm ham muốn tình dục và thường hay thay đổi tâm trạng.

Càng ngày, bệnh càng "trở nặng" kèm theo những triệu chứng khác của trầm cảm như: tâm trạng chán nản; mất hứng thú với mọi thứ xung quanh; có cảm giác vô dụng, tuyệt vọng và bơ vơ; xuất hiện suy nghĩ về cái chết hoặc tự tử hay làm tổn thương người khác.

Dấu hiệu trầm cảm sau sinh có thể là thay đổi khẩu vị, mệt mỏi quá mức, giảm ham muốn tình dục

II. Các yếu tố nguy cơ gây trầm cảm sau sinh nào mẹ nên tránh?

Nhiều yếu tố có thể làm tăng nguy cơ trầm cảm sau sinh bao gồm:

• Tiền sử mắc bệnh trầm cảm trước hoặc trong thời kỳ mang thai

• Độ tuổi lúc mang thai, càng trẻ nguy cơ càng cao

• Có thai ngoài ý muốn

• Số con, càng nhiều con càng nhiều khả năng bị trầm cảm ở lần mang thai tiếp đó

• Tiền sử mắc trầm cảm hoặc rối loạn tâm thần tiền kinh nguyệt

• Thiếu sự quan tâm, giúp đỡ từ những người xung quanh

• Sống một mình

• Xung đột trong hôn nhân

III. Trầm cảm sau sinh có phổ biến không?

Phần lớn các bà mẹ đều trải qua một hội chứng có tên là "baby blues" sau sinh. Cứ 10 người sẽ có 1 người trong số đó xuất hiện trầm cảm kéo dài và nghiêm trọng. Khoảng 1 trong số 1.000 phụ nữ mắc một tình trạng nguy hiểm hơn gọi là rối loạn tâm thần sau sau sinh.

Nhiều yếu tố có thể làm tăng nguy cơ trầm cảm sau sinh

IV. Trầm cảm sau sinh có những dạng nào?

Phụ nữ sau sinh có thể trải qua 3 dạng thay đổi tâm lý sau:

- Hội chứng mang tên "Baby blues":

Xảy ra ở hầu hết phụ nữ trong vài ngày ngay sau khi sinh, điều này được xem là bình thường. Tâm trạng của họ thay đổi thất thường, đang cảm thấy vui vẻ sau đó lại chuyển sang buồn bã. Hội chứng này có thể chỉ kéo dài vài giờ hoặc khoảng một đến hai tuần sau sinh. Mẹ không cần thiết phải điều trị nội trú. Tham gia một nhóm hỗ trợ nào đó hoặc chia sẻ với các bà mẹ khác sẽ rất hiệu quả.

- Trầm cảm sau sinh:

Có thể xảy ra vài ngày hoặc thậm chí vài tháng sau sinh. Bệnh không nhất thiết chỉ xảy ra ở mẹ sinh con đầu. Mẹ sẽ trải qua những cảm xúc tương tự như hội chứng "baby blues" nhưng những biểu hiện này xuất hiện mạnh mẽ hơn. Nếu những triệu chứng này ngày càng nặng mẹ cần đi khám bác sĩ để được điều trị kịp thời nếu không tình hình sẽ trở nên tệ hơn.

- Rối loạn tâm thần sau sinh:

Là một bệnh tâm thần rất nghiêm trọng. Bệnh xảy ra nhanh, thường 3 tuần đầu sau sinh. Bà mẹ có thể mất nhận thức thực tế, ảo giác thính giác (nghe thấy những thứ không xảy ra như ai đó đang nói chuyện) và ảo tưởng (một mực tin vào những điều rõ ràng là vô lý). Ngoài ra còn có những triệu chứng khác như mất ngủ, cảm thấy kích động và giận dữ, đi qua đi lại liên tục, bồn chồn, có cảm xúc và hành vi lạ thường. Các mẹ bị trầm cảm sau sinh dạng này cần được điều trị ngay lập tức và hầu như luôn cần dùng thuốc.

V. Bí kíp nào giúp mẹ vượt qua trầm cảm sau sinh:

Sau đây là một vài lời khuyên bổ ích cho các bà mẹ để hạn chế nguy cơ gặp trầm cảm sau sinh:

• Nhờ giúp đỡ - hãy cho người khác biết họ có thể giúp gì cho bạn

• Hãy thực tế đối với những kỳ vọng về bản thân và bé

• Luyện tập thể dục – trong giới hạn về mức độ vận động mà bác sỹ đã đặt ra; đi bộ và ra khỏi nhà hít thở để thư giãn

• Có chế độ ăn uống hợp lý; tránh sử dụng rượu và chất caffeine

• Bồi đắp mối quan hệ với chồng, nên dành thời gian cho nhau

• Giữ liên lạc với bạn bè và người thân, đừng nên tự cô lập bản thân

• Hạn chế khách đến thăm sau khi xuất viện

• Hạn chế những cuộc điện thoại

• Tranh thủ ngủ và nghỉ ngơi khi bé ngủ

Bồi đắp mối quan hệ với chồng góp phần giúp mẹ vượt qua trầm cảm sau sinh

VI. Trầm cảm sau sinh có thể điều trị dứt điểm không?

Trầm cảm sau sinh được điều trị tùy thuộc vào nguyên nhân và mức độ nghiêm trọng của triệu chứng. Các cách điều trị có thể là sử dụng thuốc chống trầm cảm, tâm lý trị liệu và tham gia vào các câu lạc bộ để được hỗ trợ và giáo dục.

Nếu đang trong giai đoạn cho con bú, đừng cho rằng không thể dùng thuốc chống trầm cảm, lo âu hay thậm chí rối loạn tâm thần. Dưới sự theo dõi của bác sỹ, nhiều bà mẹ có thể dùng thuốc điều trị mặc dù đang cho con bú. Đây là vấn đề được quyết định bởi bác sĩ và bà mẹ đó.

Trong trường hợp bị rối loạn tâm thần sau sinh, bà mẹ phải thường xuyên dùng thuốc. Đôi khi cần thiết phải nhập viện.

VII. Trầm cảm sau sinh, khi nào nên đi khám bác sĩ?

Rối loạn trầm cảm sau sinh nếu không được điều trị có thể nguy hiểm cho cả mẹ và bé. Mẹ nên đi khám bác sĩ khi:

• Các triệu chứng xuất hiện dai dẳng hơn 2 tuần

• Mẹ không thể thực hiện các sinh hoạt hàng ngày một cách bình thường

• Mẹ không thể xử lý các tình huống đơn giản xảy ra hàng ngày

• Xuất hiện suy nghĩ làm hại bản thân và đứa bé

• Có cảm giác lo âu, sợ hãi và hoảng hốt quá độ gần như suốt cả ngày

Theo WebMD

SV Y3 – Đặng Nữ Thùy Trang

Link: https://medihub.vn/bai-viet/dung-tho-o-voi-tram-cam-sau-sinh/